Zo werkt de gemeente

Wie bestuurt de gemeente? Hoe gaat dat in zijn werk? Hieronder vindt u antwoord op deze en andere vragen.

Besturen en controleren

Het bestuur van de gemeente bestaat uit drie organen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. De gemeenteraad is de afvaardiging van de bevolking die om de vier jaar door de kiesgerechtelijke inwoners van de gemeente wordt gekozen. Uiteindelijk is het de gemeenteraad die bepaalt wat er gebeurt in de gemeente. Burgemeester en wethouders bedenken het beleid, de gemeenteraad keurt dat wel of niet goed. Kortom: burgemeester en wethouders besturen en de gemeenteraad controleert.

  • De burgemeester

    De burgemeester is het enige lid van het gemeentebestuur dat niet wordt gekozen. Wanneer in een gemeente een vacature voor het burgemeestersambt ontstaat, maakt de gemeenteraad, samen met de Commissaris van de Koning, een profielschets. Dit is een lijstje met eigenschappen waaraan de nieuwe burgemeester moet voldoen. Een burgemeester moet de Nederlandse nationaliteit hebben en ouder zijn dan 18, afgezien daarvan staat het iedereen vrij te solliciteren.

  • Het college van burgemeester en wethouders

    De burgemeester en wethouders in de gemeente vormen samen het college van burgemeester en wethouders. Zij zijn belast met het dagelijks bestuur van de gemeente. Het college heeft eigen beslissingsbevoegdheden, onder meer op grond van allerlei landelijke wetten en regelingen. Voorbeelden hiervan zijn de uitvoering van de Wet werk en bijstand en de toepassing van de Wet milieubeheer. Het college zorgt ook voor de voorbereiding van zaken waarover de gemeenteraad moet beslissen voor de uitvoering van raadsbesluiten. Daarnaast voert het college het personeelsbeleid van de gemeente.

  • Verhouding wethouders en ambtenaren

    Elke wethouder is verantwoordelijk voor de gang van zaken op een aantal beleidsterreinen, zoals financiën of verkeer en vervoer. Dat pakket wordt zijn ‘portefeuille’ genoemd. Als politicus maakt een wethouder politieke keuzes, meestal in lijn met het verkiezingsprogramma of de ideologie van de partij waartoe hij behoort.

  • Raadsinformatie

    De gemeenteraad is het hoogste bestuurlijk orgaan van een gemeente. De gemeenteraad geeft de kaders aan. Het college van burgemeester en wethouders vullen deze kaders in en voeren het beleid uit.

  • Verordeningen

    De gemeente kan algemeen verbindende voorschriften opstellen. Deze voorschriften staan in verordeningen die de raad vaststelt (bijvoordbeeld de Algemene Plaatselijke Verordening, de bouwverordening, de legesverordening, etcetera).