Natuurvriendelijk isoleren zonder natuuronderzoek kan niet meer

Wilt u uw woning of bedrijfspand isoleren? Let dan goed op. Het is niet langer toegestaan om zonder natuuronderzoek te isoleren. Dit verbod geldt voor werkzaamheden waarbij iets verandert aan de buitenkant van het dak of de spouwmuur. Isolatie van binnenuit, zoals dakisolatie aan de binnenzijde, vloerisolatie of het plaatsen van isolatieglas blijft wel toegestaan.

Wat betekent dat voor u?

Tot voor kort kon u in sommige gevallen zonder natuuronderzoek uw spouwmuur of dak aan de buitenkant isoleren via de landelijke Natuurvriendelijk Isoleren‑aanpak (NVI). Dat kan nu niet meer. Het Rijk heeft besloten dat deze werkwijze stopt, omdat deze juridisch en ecologisch niet meer houdbaar is. Daarmee vervalt de uitzondering op de onderzoeks- en vergunningplicht.

Wat is er verandert?

Vanaf nu geldt het volgende:

  • Spouwmuurisolatie zonder vergunning mag alleen als u een negatieve eDNA‑test heeft.
  • Is de eDNA‑test positief? Of wilt u andere werkzaamheden uitvoeren, zoals dakisolatie waarbij het dak wordt aangepast? Dan heeft u misschien een natuurvergunning nodig. Ecologisch onderzoek moet hier uitsluitsel over geven.

Wat is een eDNA‑test?

Een eDNA‑test wordt gebruikt om te controleren of er vleermuizen aanwezig zijn in een spouwmuur of onder een dak voordat isolatiewerkzaamheden starten. Bij de test worden kleine monsters genomen bij alle toegankelijke openingen in de gevel of het dak. Deze worden in een laboratorium onderzocht op DNA‑sporen van vleermuizen. De test is verplicht bij deze twee maatregelen om te voldoen aan de Omgevingswet. Deze wet voorkomt dat beschermde dieren worden verstoord.

Wat te doen bij een positieve eDNA-test?

Is de eDNA‑test positief? Dan heeft u twee opties:

  • Zelf een vergunning aanvragen

U laat aanvullend ecologisch onderzoek uitvoeren en als uit dat onderzoek blijkt dat er beschermde soorten aanwezig zijn vraagt u een omgevingsvergunning aan. Let op: de kosten voor een eDNA‑test, aanvullend ecologisch onderzoek en een vergunning zijn voor eigen rekening. Door te wachten op de vergunning van de gemeente hoeft u deze kosten niet zelf te maken.

  • Wachten op de vergunning van de gemeente

U kunt er ook voor kiezen om te wachten tot de gemeente een omgevingsvergunning heeft op basis van een Soortenmanagementplan (SMP). In dat geval hoeft u zelf geen vergunning aan te vragen en kunt u van deze regeling gebruikmaken.

SMP is in ontwikkeling

De gemeente werkt momenteel aan een Soortenmanagementplan (SMP). In dit plan wordt in kaart gebracht waar beschermde diersoorten voorkomen, zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Tot en met september loopt er onderzoek in de openbare ruimte naar beschermde diersoorten. Daarna kan het SMP worden opgesteld en vervolgens een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Dit hele traject duurt naar verwachting nog ongeveer twee jaar.

Vergunningcheck

Wilt u zeker weten of u een vergunning nodig heeft, een melding moet doen, of aanvullende informatie moet aanleveren over uw werkzaamheden aan uw woning of bedrijf? Doe dan vooraf de Vergunningcheck bij de Omgevingsdienst. Met de Vergunningcheck kunt u nagaan of uw plannen zijn toegestaan binnen het geldende beleid. Zo krijgt u een duidelijk beeld van de regels en aandachtspunten die van toepassing zijn op uw situatie.

Laatst gewijzigd: 13 mei 2026