Gemeente verzet zich tegen provinciale plannen voor windturbines

De gemeente Kaag en Braassem verzet zich krachtig tegen de voorgenomen windmolenplannen van de provincie Zuid-Holland. In de aangepaste plannen is nog één primair zoekgebied overgebleven: de Vierambachtspolder. De Wassenaarsche Polder is aangemerkt als secundair zoekgebied en blijft daarmee als reserve in beeld.
Voor het college is dit onaanvaardbaar. “Er blijft ruimte voor maximaal twaalf windturbines, terwijl beide gebieden in beeld blijven. Daarmee wordt een buitenproportionele claim gelegd op onze Groene Hart-gemeente en heeft dit grote impact op onze inwoners,” aldus het college.
De gemeente roept Provinciale Staten op om de plannen aan te passen en de zoekgebieden te schrappen. Tijdens een hoorzitting op 10 april zal wethouder Dolf Kistemaker namens de gemeente het standpunt toelichten.

Aangepaste Omgevingsvisie provincie

Op 19 maart publiceerde de provincie onder meer de Nota van beantwoording op de zienswijzen en aangepaste versies van de Omgevingsvisie, Omgevingsverordening en het Omgevingsprogramma. Hoewel naar aanleiding van de zienswijzen enkele wijzigingen zijn doorgevoerd, blijft het college van burgemeester en wethouders zeer kritisch.

Belangrijkste bezwaren gemeente

De gemeente wijst de provincie erop dat:

• er een buitenproportionele claim wordt gelegd op de gemeente, met grote impact op inwoners.
• de zorgen van inwoners en de gemeenteraad onvoldoende worden meegenomen;
• de verdeling van de regionale energieopgave onevenredig zwaar op een beperkt aantal gemeenten drukt;
• er onduidelijkheid bestaat over criteria, zoals hoogtebeperkingen rond Schiphol;
• inwoners langdurig in onzekerheid blijven over mogelijke ontwikkelingen.

Onvoldoende bescherming voor inwoners

De provincie erkent dat er woningen binnen de zoekgebieden liggen, maar beschouwt dit niet als belemmering. Windturbines zouden geplaatst kunnen worden op basis van afstandsnormen (één tot twee keer de tiphoogte).
De provincie treft in deze fase geen maatregelen ter bescherming van individuele woningen. Mogelijke beperkende maatregelen en compensatie worden doorgeschoven naar de projectfase, zonder vooraf garanties te bieden aan inwoners. Dat vindt het college onacceptabel, gezien de mogelijke impact op de directe leefomgeving.

Gemeente roept provincie op tot heroverweging

Als Provinciale Staten instemmen met de plannen, komt de vergunningverlening bij de provincie te liggen. Na de zomer volgt mogelijk verdere uitwerking via de herziening Energietransitie. Ook is het college kritisch op het voorgestelde participatieproces. Dit beperkt zich vooralsnog tot enkele ambtelijke keukentafelgesprekken met een selecte groep belanghebbenden, terwijl de maatschappelijke impact groot is. Tijdens een hoorzitting op 10 april zal wethouder Dolf Kistemaker namens de gemeente het standpunt toelichten de inspreektekst:

• Dank u wel dat ik hier namens de gemeente Kaag en Braassem ons standpunt kan toelichten over de herziening van de Omgevingsvisie.
• Ik begin bij het onderwerp dat in onze gemeenschap het meeste heeft losgemaakt: de voorgestelde zoekgebieden voor windenergie.
• Onze boodschap is helder: het voorgestelde primaire zoekgebied voor wind in onze gemeente is voor ons onacceptabel.
• De suggestie dat er tot twaalf windturbines geplaatst kunnen worden, legt een buitenproportionele ruimtelijke claim op onze Groene Hart gemeente en heeft impact op onze inwoners.
• Daarom verzoeken wij u nadrukkelijk: schrap het primaire zoekgebied in Kaag en Braassem.
• Daarnaast wil ik benadrukken dat een secundair gebied óók niet betekenisloos is. Zolang het in de Omgevingsvisie staat, blijft het een reële optie voor ontwikkeling.
• Die voortdurende onzekerheid over mogelijke windturbines naar onze inwoners is niet te verantwoorden en daarmee eveneens onacceptabel.
• Wat daarbij extra wringt: de provincie geeft aan dat de Wassenaarsche Polder omwille van Schiphol-hoogtebeperkingen secundair is gemaakt. Maar de Vierambachtspolder, een gebied in dezelfde gemeente waarvoor de hoogtebeperking van Schiphol ook geldt, wordt zonder verdere toelichting als primair aangemerkt.
• Het is onlogisch, niet transparant en ook niet uit te leggen dat dat criterium niet voor allebei de zoekgebieden geldt.  
• De provincie accepteert daarnaast dat er woningen binnen de zoekgebieden liggen en biedt inwoners in deze fase geen enkele bescherming, omdat mitigatie en compensatie volledig worden doorgeschoten naar de projectfase.
• Gezien de directe impact op deze huishoudens vindt het college dit onacceptabel.
• Het proces rondom deze zoekgebieden leidt in onze gemeente nog steeds tot grote maatschappelijke onrust.
• Het draagvlak voor grootschalige duurzame opwek onder inwoners van de omliggende dorpen én de gemeenteraad is vrijwel volledig afgebrokkeld.
• En dat is begrijpelijk. Er is heel slecht, maar overwegend niet gecommuniceerd en er heeft geen enkele vorm van participatie, toelichting of gesprek met inwoners plaatsgevonden. Behalve het formele zienswijzemoment.
• Voor de komende herziening worden zelfs slechts enkele ambtelijke keukentafelgesprekken met een beperkt aantal voor- en tegenstanders voorzien, terwijl de ruimtelijke, sociale en mogelijk financiële impact groot zal zijn.
• Ook van samenwerking tussen provincie en de gemeente is op dit dossier geen enkele sprake geweest. Terwijl Kaag en Braassem een van de weinige gemeente is die een Lokale Energiestrategie heeft opgesteld waarmee we een constructieve en evenredige bijdrage wilden leveren aan de energietransitie. Maar het maatschappelijke en politieke draagvlak dat daarvoor essentieel is, is door dit proces komen te vervallen.
• Als gemeenten hebben we daarom ook gevraagd om een herijking van het RES-bod. Niet alleen vanwege het gebrek aan draagvlak, maar ook omdat de huidige ambitie onevenredig zwaar neerkomt op een beperkt aantal Groene Hart gemeenten.
• We kunnen daarom niet anders dan concluderen dat het RES-bod heroverwogen moet worden.
• Leden van Provinciale Staten, wij vragen u vandaag om het vertrouwen te herstellen.
• Dat begint met het schrappen van de onacceptabele primaire én secundaire zoekgebieden in Kaag en Braassem.
• Daarnaast wil ik mij graag richten tot het onderwerp buitengebied.
• De provincie heeft zichzelf een grote opgave gesteld: het conserveren van het buitengebied.
• De reden daarvoor is duidelijk, maar wij verschillen van mening over de vraag of dit dé oplossing is.
• De Herziening 2025 is omvangrijk en lastig te doorgronden, en raakt landelijke gemeenten onevenredig hard.
• Ondanks die impact is het proces grotendeels regulier verlopen en wordt al vooruitgelopen op beleid dat nog niet is vastgesteld.
• Als plattelandsgemeente waarvan ons grondgebied voor 85% uit buitengebied bestaat, voelen wij ons daarin onvoldoende gehoord.
• Wij verwachten niet dat onze zienswijze nog veel zal veranderen; de Nota van beantwoording bevestigt dat beeld.
• Daarom willen wij één punt benadrukken.
• Initiatieven stranden te vaak op rigide juridische toetsing. Past een plan niet direct in de regels, dan volgt vrijwel automatisch een ‘nee’, terwijl inhoudelijke tegenargumenten nauwelijks worden meegewogen.
• Dit blokkeert maatwerk en laat waardevolle kansen onbenut. Als voorbeeld refereren we nog maar weer eens aan Bedrijvenpark A4. Hierdoor dreigen kansen verloren te gaan en ontstaat weinig ruimte voor maatwerk.
• Dat leidt tot één kernvraag: wilt u toetsen op regels, of op resultaten?
• Dank u wel.